Μπαίνοντας στην Αρμενία μαγεύτηκα από τα βουνά. Είναι γεμάτη βουνά αυτή η χώρα. Δεν έχει και πολλές πεδιάδες. Τα δάση έχουν ντυθεί στην πολύχρωμη, φθινοπωρινή τους φορεσιά και είναι πανέμορφα! Με φιλοξένησε μια Αμερικανίδα εθελόντρια σ’ ένα μικρό χωριό και είχα τη χαρά να γνωρίσω τους απίστευτα φιλικούς γείτονές της, να φάμε, να πιούμε και να τα πούμε.

Βλέποντας μεγαλοπρεπής, πέτρινες εκκλησίες και μοναστήρια πάνω στα βουνά, έφτασα στο Υερεβάν. Εδώ μένω με μια οικογένεια καλλιτεχνών (ναι, κι αυτοί καλλιτέχνες είναι!). Βρήκα τυχαία και τους ελάχιστους μοτοσικλετιστές της Αρμενίας και περνάμε ωραία μαζί. Είναι πολύ λίγοι κι έτσι η αλλυλεγγύη ανάμεσά τους είναι αντιστρόφως ανάλογη του πληθυσμού τους. Μου δώρισαν έναν καθρέφτη, που είχε σπάσει πάλι στο Καζακστάν και τώρα σας γράφω από την αντιπροσωπεία της Honda, που έχει γίνει το σπίτι μου.

Γύρισα μερικά αξιοθέατα τριγύρω, όπως το Garni με την ελληνική αρχιτεκτονική του. Σα να βλέπω τον Παρθενώνα ένιωθα. Το μοναστήρι του Geghard, που το έφτιαξαν σκαλίζοντας το βράχο, μου άρεσε πολύ. Στο Echmiadzin, την καρδιά της αρμένικης, αποστολικής εκκλησίας, συνάντησα ένα φίλο ιερέα και μάλλον θα ξαναπάω για να με ξεναγήσει εκεί που δεν επιτρέπεται να μπουν απλοί επισκέπτες.

Αύριο ή μεθαύριο κατεβαίνω να εξερευνήσω τον απομακρυσμένο και ορεινό νότο. Πήρα βίζα για να μπω στο ημι-αυτόνομο κρατίδιο του Nagorno-Karabakh. Κανείς δεν το αναγνωρίζει και ειδικά οι Αζέριοι, οι οποίοι το είχαν στην κατοχή τους μέχρι πριν λίγα χρόνια. Το 1994, ευτυχώς, σταμάτησε ο πόλεμος μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν και τώρα η κάθε πλευρά το θεωρεί μέρος της χώρας της. Ωστόσο, μόνο Αρμένιοι ζουν εκεί και μόνο από την Αρμενία υπάρχει πρόσβαση.

Δείτε στη φωτογραφία ομορφιά που είχε ο τόπος που με φιλοξένησε εκείνη τη μέρα. Νιώθω ότι έχω όλη τη φύση δική μου. Δεν τη φοβάμαι, δεν προσπαθεί να με σκοτώσει. Νιώθω ότι ζω απολύτως αρμονικά μαζί της. Τι πιο όμορφο από το να ξυπνάω μέσα στην αγκαλιά της φύσης; (Εντάξει, είναι και κάποια άλλη αγκαλιά, που όταν ξυπνούσα μέσα της έκανε τη μέρα μου ακόμη πιο όμορφη…)

Ηλίας Βροχίδης

Δεν ξέρω πως έγινε, αλλά φαίνεται πως κάθε φορά που ρισκάρω σε θέματα γραφειοκρατικά, κερδίζω. Μπήκα στο Αζερμπαϊτζάν χωρίς να μου πουν τίποτα που η βίζα μου ξεκινούσε την επόμενη μέρα.

Δε μου άρεσε που δεν επιτρέπεται να ταξιδέψει κανείς τη χώρα με το όχημά του για πάνω από τρεις μέρες, γιατί το Αζερμπαϊτζάν έχει πολύ ενδιαφέρων πολιτισμό, υπέροχους ανθρώπους και πανέμορφα μέρη. Όλα εδώ κινούνται χαλαρά (όπως στη Θεσσαλονίκη ). Κανείς δε βιάζεται. Οι άνθρωποι δουλεύουν με την ησυχία τους. Μόλις τους ρωτήσω κάτι, τα παρατάνε όλα και κάθονται να τα πούμε και να με βοηθήσουν. Είναι πολύ ευγενικοί και στο Αζερμπαϊτζάν και στη Γεωργία όπου βρίσκομαι τώρα.

Είμαι στην Τυφλίδα, την πρωτεύουσα της Γεωργίας. Πανέμορφη πόλη! Ένα ποτάμι τη διασχίζει, το κάστρο πάνω στο λόφο την εποπτεύει και η παλιά πόλη είναι σπαρμένη με εκκλησίες και μεγαλοπρεπή αρχοντικά. Ονειρεμένη εικόνα…

Μία μεγάλη ομάδα εκδρομέων στην εξοχή με κάλεσε στο τραπέζι τους. Ένα γεωργιανό γεύμα είναι ολόκληρη τελετή. Φημίζονται για το κρασί τους, αφού λένε πως αυτοί ανακάλυψαν το κρασί. Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια, αλλά αυτό που ξέρω είναι πως ό,τι κι αν δοκίμασα είχε φοβερή γεύση, παρ’ όλο που τα περισσότερα ποτά τα σιχαίνομαι.

Εδώ μένω με μια πολύ ζεστή οικογένεια. Είναι πολύ νεαρό ζευγάρι, αλλά έχουν δύο μικρά παιδιά. Έχουμε δεθεί πολύ και έγινα κι εγώ μέλος της οικογενείας. Ειδικά με την Εύα είμαστε ερωτευμένοι! Είναι σχεδόν συνομήλική μου, εφτά χρονών. Γυρνάω στο σπίτι και τρέχει να με αγκαλιάσει, παίζουμε με τις πλαστελίνες, ζωγραφίζουμε με τις νερομπογιές και προτού κοιμηθεί φιλάει τον πατέρα της, τη μητέρα της κι εμένα.

Αύριο θα κάνω μια παράκαμψη νότια, να ταξιδέψω και την Αρμενία για 2-3 ‘βδομάδες. Θα ξανάρθω στη Γεωργία, γιατί τα σύνορα Αρμενίας - Τουρκίας είναι μονίμως κλειστά (ξέρετε, η γενοκτονία των Αρμένιων που έκαναν οι Τούρκοι και ποτέ δεν το παραδέχονται δημοσίως) κι από ‘κει περνάω στη γείτονα Τουρκία.

Η φωτογραφία είναι από το μοναδικό χωριό του Αζερμπαϊτζάν που πρόλαβα να επισκεφθώ. Ήταν πολύ γραφικό, γεμάτο πέτρινα σπίτια και καλντερίμια. Ο παππούς έφτιαχνε χαλινάρια για τα άλογα.

Μιχάλη, ευχαριστώ για τη διεύθυνση της γυναίκας σου. Θα περάσω από ‘κει, αλλά μετά από 3-4 ‘βδομάδες (κατά το πρώτο μισό του Νοέμβρη δηλαδή). Άμα είναι ακόμη εκεί θα πάω, αλλιώς τα λέμε στην Ελλάδα.

Χαιρετίσματα στους καημένους τους Γεωργιανούς της διασποράς, που βρήκαν καταφύγιο στην Ελλαδίτσα,
Ηλίας Βροχίδης

Έκανα μια απίθανη περιπέτεια μέσα στη στέπα. Ξεκίνησα για δύο αρχαία τζαμιά που βρίσκονται μέσα σε σπηλιές. Βγήκα από τον “εθνικό χωματόδρομο” και είχα να
κάνω 125 χιλιόμετρα στη στέπα. Ήταν μία μεγάλη δοκιμασία πρώτα απ’ όλα για τον
προσανατολισμό μου, την εκτός δρόμου οδήγηση και τις ψυχικές μου αντοχές.

Μου πήρε τρεις μέρες να βρω το πρώτο τζαμί. Στη στέπα υπάρχουν ελάχιστοι άνθρωποι για
να μου δώσουν οδηγίες για το δρόμο. Όταν έβλεπα καμιά καλύβα στον ορίζοντα πήγαινα προς
τα ‘κει για να ρωτήσω, αλλά οι περισσότερες ήταν ερειπωμένες. Τη μία μέρα έβρεχε συνεχώς
και οι δρόμοι είχαν γεμίσει λάσπη, που γλυστρούσε σαν πάγος. Εκεί μου έπεσε η μοτοσικλέτα εις διπλούν και βγήκε και η αλυσίδα, γιατί παραήταν χαλαρή. Είχα αμελήσει να την τεντώσω την προηγούμενη μέρα. Την έβαλα στη θέση της μέσα στη βροχή, φορώντας τα αδιάβροχα και έχοντας γεμίσει λάσπη. Έκανα τα περισσότερα χιλιόμετρα δίπλα στους χωματόδρομους για να μη χαθώ τελείως, αλλά κινούμουν στην απάτητη στέπα, που δε γλυστρούσε.

Τη δεύτερη μέρα υπολόγιζα να φτάσω. Ήμουνα κοντά, αλλά είχε μπροστά μου πολλούς δρόμους, που τους εξερεύνησα λίγο, αλλά δεν
έβρισκα ποιος είναι ο σωστός. Μ’ έπιασε το βράδυ, οπότε κατασκήνωσα σε μια αρχαία νεκρόπολη, που βρισκόταν στη διασταύρωση
των χωματόδρομων. Το βράδυ είδα ένα φως στον ορίζοντα κι έτσι κατάλαβα ότι εκεί υπάρχουν
άνθρωποι. Την επόμενη μέρα πήγα εκεί και μου εξήγησαν ποιο δρόμο έπρεπε να ακολουθήσω. Μεγάλη
η χάρη του Beket-Ata! Το αλλόκοσμο τοπίο της στέπας, όμως, με αποζημίωσε. Ήταν καταπληκτική περιπέτεια!

Τώρα είμαι στο Aktau και το βράδυ ελπίζω να πάρω το πλοίο για το Αζερμπαϊτζάν. Έχει μόνο κάθε
7 - 10 μέρες πλοίο. Δεν ξέρω αν είναι τύχη που το πέτυχα να φεύγει μόλις έφτασα εδώ, γιατί η βίζα μου για το Αζερμπαϊτζάν ξεκινάει στις πέντε του μηνός κι εγώ θα φτάσω στις τρεις, inshallah (πρώτα ο Θεός, που λεν κι οι Μουσουλμάνοι). Αυτό σημαίνει ότι ίσως να πρέπει να περιμένω δύο ολόκληρες μέρες στο τελωνείο του λιμανιού προτού μου επιτρέψουν να μπω στη χώρα. Ακούγεται φρικτό, αλλά θα το αντέξω και αυτό. Θα το ρισκάρω, γιατί άμα περιμένω εδώ και το επόμενο πλοίο αργήσει λίγο να φύγει και αντί για 7 - 10 μέρες φύγει σε 11, τότε θα λήξει η βίζα μου για το Καζακστάν.

Στο Αζερμπαϊτζάν θα μείνω μόνο τρεις μέρες, γιατί δεν επιτρέπεται να εισάγω τη μοτοσικλέτα στη χώρα για μεγαλύτερο διάστημα. Ίσως, λοιπόν, να σας ξαναστείλω από τη Γεωργία. Σαν πολύ γρήγορα δε γυρνάω; Γεωργία, Αρμενία, Τουρκία και φτάνω! Πρέπει να αρχίσω να εμπεδώνω ότι το ταξίδι μου φτάνει προς το τέλος του…

Στη φωτογραφία βλέπεται έναν από τους ανθρώπους που ρώτησα στη στέπα για το δρόμο και βέβαια με πήρε μέσα στην καλύβα για τσάι και φαγητό. Αυτή είναι η σοβιετική μοτοσικλέτα του με τον αρχαίο boxer κινητήρα. Μόνο αυτές
τις μοτοσικλέτες συναντάει κανείς στη στέπα.

Δημοσθένη, διάβασα για το ατύχημά σου. Ελπίζω να μην είναι τίποτα σοβαρό. Περιμένω να μου πεις. Περαστικά σου και εύχομαι να περάσει και να μη σου αφήσει τίποτα παραπάνω από ένα μάθημα. Σ’ ευχαριστώ για το ενδιαφέρον σου για ‘μένα. Ξέρω για το πολύγωνο όπου έκαναν τις πυρηνικές δοκιμές. Είναι στο Semey, στα βορειοανατολικά του Καζακστάν, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τις περιοχές όπου
κινήθηκα. Οι πυρηνικές δοκιμές έχουν σταματήσει εδώ και χρόνια μετά από μαζικές διαδηλώσεις
των κατοίκων. Βέβαια, σ’ εκείνη την περιοχή υπάρχει ακόμη πολύ μεγάλος κίνδυνος.
Καταστρέφονται ακόμη ζωές λόγω γενετικών ανωμαλιών και προβλημάτων υγείας. Τι να τους πεις; Αυτά κάνουνε τα όπλα…

Ειρήνη παντού και πάντα! ΤΩΡΑ!!!
Ηλίας Βροχίδης